ابو القاسم راز شيرازى
336
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
مهلكات است : « شحّ مطاع » « 5 » ، و هواى متّبع « 6 » ، و اعجاب « 7 » مرد به نفس خود » . و مفاسد عجب ، كثير است و شناعت « 8 » آن اكثر ؛ و آن درختى است كه بذر آن « كفر و ستر » « 9 » از حقّ تعالى است ؛ زيرا كه وجود عبد ، ملك حضرت مولى است چه رسد به صفات كمال و اعمال صالحهء او ، كه : « العبد و ما في يده كان لمولاه » « 10 » ، و اگر به ظلمت جهل از معرفت ، حقّ تعالى مدارك او را تيره و تار كرده ، چگونه اعجاب مىنمايد به چيزى كه مالك بر او نيست و از مولاى اوست و قادر است مولى بر ازالهء آن از عبد ؟ ! و به عوض آنكه علم و عمل صالح را از عطاهاى پروردگار نسبت به خود بيند و به ازاى آن شكر نعماى « 11 » الهى را نمايد كه باعث مزيد تأييد و توفيق و اعطاى حقّ تعالى نسبت به او گردد ، علم و عمل را از خود مىبيند و اعجاب مىنمايد به آن ؛ پس در ادّعاى خود كذّاب است كه مال مولى را نسبت به خود مىدهد ؛ و جهل او از معرفت مولى و نعم او ، و كذب او از انتساب علم و عمل به خود ، و عدم امتنان از مولى ، باعث سلب توفيق و غضب مولى بر اوست كه مؤدّى به هلاكت اوست . و مذهب معجب - به حسب واقع ، « لا عن شعور » « 12 » - مذهب « قدريّه » است كه به قدرت استقلالى
--> ( 5 ) - حرص و آزمندى اطاعت شده ( 6 ) - پيروى شده ( 7 ) - خوش آمدن ، خودبينى و تكبّر ( 8 ) - زشتى ( 9 ) - اين دو كلمه ، هر دو به معنى پوشاندن است ؛ و به كافر از اين جهت اين كلمه اطلاق مىشود كه نعمت حق را مىپوشاند . ( 10 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 195 سطر 7 رجوع شود : « امثال و حكم » 1 : 258 ( 11 ) - نعماء : نعمتها ( 12 ) - ناآگاهانه